Tất tần tật về cách chọn dây đàn guitar điện phù hợp (Phần 1)

Ngũ Cung Music 10-07-2019, 11:14 AM Gear Corner 388

Đối với một người mới bắt đầu chơi guitar, quá trình đi tìm một bộ dây đàn mới để thay là một trải nghiệm không hề dễ dàng. Thị trường dây đàn sẽ khiến bạn chóng mặt vì có quá nhiều các sự lựa chọn khác nhau về thương hiệu, kích cỡ, chất liệu, lớp phủ cho đến loại lõi.

Để giúp bạn tìm được một bộ dây đàn guitar điện phù hợp cho bản thân mình, bài viết này sẽ giới thiệu những yếu tố quan trọng nhất khi lựa chọn dây đàn. Đi kèm với các hướng dẫn là một số gợi ý nhỏ đến từ Aaron Matthies - một giáo viên dạy guitar người Úc đầy kinh nghiệm, người sáng lập trang web chuyên review và hướng dẫn sử dụng các sản phẩm dành cho đàn guitar Guitar Gear Finder.

 

Kích cỡ của dây đàn

Khi chọn một bộ dây đàn, yếu tố đầu tiên bạn cần chú ý đến là kích cỡ hay đường kính của dây. Dây đàn càng dày thì kích cỡ càng lớn và thông số này được đo bằng đơn vị phần nghìn inch. Trên bao bì của một bộ dây guitar có ghi số chỉ đường kính của từng dây như ví dụ dưới đây: 

Đây là một trong những kích cỡ dây guitar phổ biến nhất. 6 con số “10 13 17 26 36 46” tương ứng với đường kính của 6 dây bắt đầu từ dây E cao với kích cỡ thực tế là: 0.010, 0.013, 0.017, 0.026, 0.036, 0.046 inch. Ký hiệu “10|46” ở góc trên bên phải thể hiện độ dày của dây mỏng nhất và dây dày nhất (0.010 và 0.046 inch). Kích thước của bộ dây còn được ký hiệu là 9s, 10s, 11s, … Con số này đại diện cho đường kính của dây mỏng nhất trong bộ (Ví dụ: Trong bộ dây 9s, dây E cao có kích cỡ 0.009 inch).

Bộ dây đàn có kích thước 10-46 như ảnh trên thường được gọi là “Regular Light” (Nhỏ vừa). Mỗi hãng sản xuất dùng những tên khác nhau để đặt cho kích cỡ của mỗi bộ dây, vì vậy người dùng nên quan tâm đến các thông số thay vì tên gọi. Bạn sẽ thường bắt gặp những kích cỡ sau: 

  • Extra Super Light: .008 .010 .015 .021 .030 .038
  • Super Light: .009 .011 .016 .024 .032 .042
  • Light/Regular: .010 .013 .017 .026 .036 .046
  • Medium: .011 .015 .018 .026 .036 .050
  • Heavy: .012 .016 .020 .032 .042 .054

Thông thường trong một bộ dây, tất cả các dây sẽ có lực căng như nhau (cảm giác khi bend các dây đều giống nhau). Tuy nhiên, cũng có những bộ dây trong đó các dây có lực căng khác nhau. Một số guitarist ưa dùng kích cỡ nhỏ cho 3 dây cao (G B E) và kích cỡ lớn hơn cho 3 dây trầm (E A D). Những bộ dây bao gồm cả 2 kích cỡ như vậy thường được gọi là “light top/heavy bottom". Sự kết hợp này mang lại âm thanh ấm và chắc chắn khi chơi nhịp điệu hoặc riff, đồng thời cho khả năng solo một cách dễ dàng.

Lựa chọn kích cỡ dây phù hợp 

Kích cỡ dây khác nhau không chỉ cho âm thanh khác nhau mà còn tạo ra sự khác biệt lớn về cảm giác khi chơi. Dây có kích cỡ càng to thì độ căng càng lớn và đòi hỏi lực bấm càng mạnh. 

Nên chọn bộ dây có kích cỡ lớn nếu bạn:
  • Thường xuyên rải hoặc quạt mạnh: Dây có đường kính lớn ổn định hơn, ít bị phô và lâu hỏng hơn dây mỏng.
  • Hạ dây: Dây dày giữ được độ căng tốt hơn nếu bạn hạ tông dây (ví dụ như Drop C tuning).
  • Chơi nhạc Jazz: Nhạc công Jazz thường ít dùng kỹ thuật bend và ưa cảm giác chơi dây kích thước lớn.
  • Chơi nhạc Metal/Rock/Punk: Loại dây này phù hợp với đệm nhịp điệu và các thể loại nhạc mạnh.
  • Để độ cao của dây (action) thấp: Độ cao của dây so với phím càng thấp thì âm thanh càng dễ bị rè. Điều này được giảm thiểu khi dùng dây dày nhờ có lực căng lớn.
  • Muốn có độ ngân (sustain) dài: Dây dày thường cho âm lượng lớn và độ ngân dài hơn.

Nhược điểm của dây có kích cỡ lớn:

  • Khó chơi hơn và đòi hỏi lực bấm mạnh
  • Tạo áp lực lớn lên cần đàn 
Nên chọn bộ dây có kích cỡ nhỏ nếu bạn:
  • Là người mới bắt đầu chơi đàn: Dây mỏng sẽ dễ bấm hơn khiến quá trình học của bạn dễ thở hơn.
  • Chơi lead sử dụng nhiều bend và rung: Dây mỏng cho phép bend và kiểm soát dây tốt hơn.
  • Thích cảm giác dây không quá căng: Nếu bạn luôn cảm thấy mình phải dùng quá nhiều lực khi chơi, hãy chuyển sang bộ dây có kích thước nhỏ hơn.

Nhược điểm của dây có kích cỡ nhỏ: 

  • Dễ đứt hơn 
  • Cho âm lượng nhỏ và độ ngân ngắn
  • Có thể khiến tiếng đàn bị rè nếu độ cao từ phím đến dây thấp

Kích cỡ bộ dây dành cho bạn chính là dây mà bạn có thể dùng để chơi một cách thoải mái nhất. Đừng cố đánh vật với những loại siêu lớn chỉ vì idol của bạn sử dụng chúng mà hãy tìm những gì phù hợp nhất cho bản thân mình.

Tip:

Cách tốt nhất để lựa chọn kích cỡ dây phù hợp là thử nghiệm với một vài bộ dây khác nhau. Bạn nên mua 3 bộ dây cỡ 9s, 10s và 11s và thử dùng 1 bộ trong vài tuần trước khi chuyển qua bộ tiếp theo. Bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt lớn giữa các bộ dây và từ đó dễ dàng đưa ra quyết định hơn. 

Bạn có thể tiếp tục thử nghiệm với kích cỡ nhỏ hoặc to hơn nữa (ví dụ như 7s hoặc 13s). Tuy nhiên, hãy bắt đầu với 9s, 10s và 11s vì đây là 3 kích thước phổ biến nhất.

 

Chất liệu của dây đàn 

Nếu kích cỡ của dây ảnh hưởng đến sự thoải mái khi chơi thì chất liệu là yếu tố quan trọng tác động đến tiếng đàn. 3 chất liệu thường được sử dụng để làm dây đàn guitar điện là thép không gỉ, niken (nickel) và thép mạ niken. Một số chất liệu ít gặp hơn bao gồm coban (cobalt), titan (titanium) và crôm (chrome). Mỗi chất liệu cho chất lượng âm thanh và độ bền dây khác nhau.

  • Dây thép không gỉ có khả năng chống bào mòn, cho âm thanh sáng và sắc nét, âm lượng lớn và độ ngân dài.
  • Dây niken nguyên chất cho tiếng đàn ấm và thường được dùng trong nhạc vintage như blues hay rock đời đầu.
  • Dây thép mạ niken mang đến sự cân bằng giữa độ sáng và ấm nhờ sự kết hợp của hai kim loại. Đây là loại dây được các guitarist sử dụng nhiều nhất.
  • Dây crôm cho tiếng đàn rất ấm và thường được dùng bởi các nghệ sĩ nhạc Jazz.
  • Dây coban chống chịu độ ẩm và mồ hôi rất tốt, cho âm thanh sáng và cảm giác mượt mà khi chơi.
  • Dây titan khá hiếm gặp, có độ bền cao và mang lại âm thanh tương đối sáng.

Tip:

Nếu chưa chắc chắn về chất liệu dây mình nên sử dụng, bạn có thể mua 3 loại dây khác nhau từ cùng 1 hãng. 3 chất liệu dây cơ bản nên dùng để so sánh là thép không gỉ, niken và thép mạ niken. 

1 tuần là đủ để bạn dùng thử mỗi bộ dây (không nên thử lâu hơn vì âm thanh của dây sẽ thay đổi theo thời gian). Đến khi bạn đã biết mình muốn dùng loại dây nào, bạn có thể tiếp tục so sánh giữa loại dây đó với các chất liệu, lõi hoặc lớp phủ khác.

 

Loại dây wound 

Các dây trầm của đàn guitar thường có lõi đặc và được cuốn thêm một lớp dây bên ngoài, vì thế nên được gọi là dây wound (cuốn). Có 3 loại dây wound: round wound, flat wound và half round.

Từ trái sang: round wound, half round, flat wound

 

Dây round wound

Đây là loại dây phổ biến nhất cho đàn guitar điện. Loại dây này có một lớp dây xoắn ốc hình tròn được cuốn quanh lõi. Dây round wound cho âm thanh sáng và phù hợp với hầu hết các thể loại nhạc nhưng thường tạo ra tiếng rít khi chơi. Vỏ bọc hình tròn cho độ bám tốt giúp người chơi bend và rung một cách dễ dàng. Dây round wound có giá thành rẻ hơn nhiều so với các loại dây khác. Đây là một sự lựa chọn lâu dài và an toàn cho mọi guitarist. 

Dây flat wound

Loại dây này có lớp cuốn ngoài dạng dẹt, thường được dùng cho các nhạc cụ bộ dây như violin và cello. Dây flat wound cho tiếng đàn ấm và tối. Cạnh phẳng của lớp dây cuốn ngoài giúp người chơi có thể slide một cách dễ dàng, hạn chế tiếng rít và cho âm thanh êm mượt. Điểm trừ của loại dây này là độ bám kém gây khó khăn trong việc bend và rung. Dây flat wound được dùng phổ biến với những người chơi nhạc Jazz và Blues cũng như nhạc công chơi bass vì âm sắc tối và khả năng trượt mượt mà trên dây.

Dây half round

Đây là loại dây ít phổ biến nhất và có tên gọi khác là ground wound. Trong quá trình chế tạo, dây round wound tròn sẽ được mài bằng máy cho đến khi các cạnh trở nên gần phẳng để tạo ra dây half round. Loại dây này là sự trung hòa giữa round wound và flat wound với âm thanh khá cân bằng - không quá sáng cũng không quá tối. Cảm giác khi chơi cũng mượt mà hơn dây round wound và ít tạo ra tiếng rít. Dây half round thường được sử dụng trên đàn guitar bass.

So sánh dây round wound và dây flat wound

Từ trên xuống: round wound, flat wound

Dây flat wound và round wound cho cảm giác khi chơi rất khác nhau. Dưới đây là một số đặc điểm của từng loại.

Ưu và nhược điểm của dây round wound:  
  • Giá thành rẻ
  • Âm thanh sáng
  • Độ ngân dài 
  • Nhiều tiếng nhiễu và rít
  • Không bền
  • Dễ bám bụi bẩn
  • Lực căng ít
Ưu và nhược điểm của dây flat wound:  
  • Giá thành cao 
  • Âm thanh ấm
  • Độ ngân ngắn
  • Gần như không có tiếng nhiễu và rít
  • Rất bền
  • Lực căng nhiều

 

(Đọc tiếp phần 2 tại đây)

 

Sản Phẩm Trong Bài Viết

Combo 3 bộ Dây Đàn Guitar Điện D'Addario Nickel Wound EXL110, Regular Light 10-46

Combo 3 bộ Dây Đàn Guitar Điện D'Addario Nickel Wound EXL110, Regular Light 10-46

400.000đ 600.000đ
  • Dây đàn làm từ chất liệu thép mạ niken với lõi thép carbon mang đến sự bền bỉ và âm thanh đặc biệt sáng
  • Kích thước dây nhỏ cho âm thanh sáng và mềm mại, phù hợp với nhiều loại đàn và phong cách chơi
  • Dây đàn được chế tác tại Mỹ với công nghệ hiện đại
  • Đóng gói thân thiện với môi trường, có khả năng chống ăn mòn và độ bền cao
  • Kích cỡ Light: .010, .013, .017, .026, .036, .046
098-186-6699 Hỗ Trợ Kỹ Thuật 24/24
Loading image Loading